Sıkça Sorulan Sorular

Hangi Elektrik Sayacını Almalıyım ?
Monofaze Sayaçlar : Genellikle mesken ve aydınlatma tipi aboneliklerde kullanılan tek fazlı sayaçlardır. Trifaze Sayaçlar : Üç fazlı sistemlerde kullanılan sayaç tipidir. Direk Bağlı Aktif-Reaktif Kombi Sayaçlar : Herhangi bir akım ve gerilim trafosuna ihtiyaç duymadan genellikle 100A’e kadar devreye bağlanabilen sayaç tipidir. X/5A Sayaçlar : 5A’e kadar referans akım ile çalışan sayaç tipidir. Gerilim trafosu kullanıp kullanılmamasına göre ikiye ayrılır. AG (Alçak Gerilim) : Sadece akım trafosu ile bağlanan gerilimin ise direk girdi ve çıktı yaptığı sayaç tipidir. OG (Orta Gerilim) : Hem akım hemde gerilim trafolarının kullanıldığı sayaç tipidir.

a) Mekanik sayaçlarla elektronik sayaçların ölçüm sistemi farklıdır.
b) Elektronik sayaçlarda mekanik parçalardan kaynaklanan sorunlar yüzünden arızalanma söz konusu değildir.
c) Elektronik sayaçlarda klemens ve gövde kapağı açılma tarihleri, saatleri ve adetlerinin kayıtları tutulduğu için kaçak elektrik kullanma riski çok azdır.
d) Elektronik sayaçlarda geriye dönük tüketim bilgileri tutulduğundan enerji bilgileri takip edilebilir.
e) Elektronik sayaçlarda çok tarifeli sisteme abone olunarak tüketilen aynı enerjiye karşı daha az para ödemek mümkündür.
f) Mekanik sayaçların bobin kaybı elektronik sayaç bobin kaybından 9W daha fazladır. Ülkemizde 40milyon elektrik sayacı olduğu düşünüldüğünde 40milyon x 9W = 360MW ; Atatürk Barajı 2400MW olduğu düşünüldüğünde baraj üretiminin %15’i olduğu görülmektedir.
g) Mekanik sayaçlar montaj eğiminden etkilenir , elektronikler etkilenmez.
h) Elektronik sayaçlar ön ödeme ve uzaktan haberleşmeye uygun sayaçlardır.

Mekanik sayaçlar tek tarife üzerinden fiyatlandırıldığı için aylık gider sabittir, elektronik sayaç satın alınıp çok tarifeli sisteme abone olunduğu takdirde mekanik sayaçta tüketilen enerjiye ödenen tutar elektronik sayaçta daha azdır (Kullanılan zaman dilimine bağlı olarak). Ödenen faturada tasarruf sağlanılması için yalnızca elektronik sayaç almak yetmez ilgili kuruma başvuru yapılarak çok tarifeli sisteme abone olunması gerekmektedir.
Bu sisteme abone olan tüketicilerin sayaçları: (06:00-17:00) arası "Gündüz Tarifesi" (17:00-22:00) arası "Puant Tarifesi" (22:00-06:00) arası "Gece Tarifesi" olarak tarifelendirilir. * Gündüz tarifesinde normalden yaklaşık %5 daha ucuz olarak faturalandırılır. * Puant tarifesinde normalden yaklaşık %50 daha pahalı olarak faturalandırılır. * Gece tarifesinde normalden yaklaşık %50 daha ucuz faturalandırılır.
Bir dilekçe ile bağlı olunan abone şefliğine elektronik sayaç ve faturası ile birlikte müracaat edilerek sözleşme yapılmalıdır. Elektronik sayaç alınıp tesisata takılması çok tarifeli sisteme geçildiği anlamına gelmez.
Bir dilekçe ile bağlı olunan Elektrik Dağıtım Şirketi'ne başvuru yapılmalıdır.
Sayacın arızalanması durumunda ilgili Elektrik Dağıtım Şirketi'ne başvurulması gerekmektedir. Sayaç değişimi ancak yetkili kişiler tarafından yapılmaktadır.
MID ( Avrupa Birliği Ölçü Aletleri Direktifi) standartlarına göre; 1 class elektronik sayaçta hata payı %1'in altındadır. 0,5 class elektronik sayaçta hata payı 1000'de 5'in altındadır. 0,2 class elektronik sayaçta hata payı 1000'de 2'nin altındadır.
L1 L2 L3 sembollerinin sürekli yanıp sönmesi sayaçta faz sıra hatası olduğunu gösterir. R , S , T fazları sırasıyla bağlanmaması durumunda yani voltajın 120 derece açı ile sayaca bağlanmaması halinde oluşur. Sayacın ölçümünde herhangi bir bozucu etki yaratmaz fakat sayaç sonrası motor gibi sıralı faz verilmesi gereken yüklerde hasar oluşturabileceği için bağlantının düzgün olması önerilir. Optik port ile bu durumun ne zaman başlayıp ne kadar sürdüğü sayaçtan okunabilinir.
( - ) İşareti Gerilim ile Akım bilgisinin 180 derece ters bağlanması halinde oluşur. Akım trafosunun sekonder uçları değiştirilerek normal hale getirilir. Sayacın ölçümünde herhangi bir bozucu etki yaratmaz. Optik port ile bu durumun ne zaman başlayıp ne kadar sürdüğü sayaçtan okunabilinir.
Köhler Elektrik Sayaçları Tedaş Asgari Şartlarına uygun olarak tasarlanmıştır. Bu şartnamede kullanılan Türkiye'nin seçmiş olduğu ortak protokol IEC 61107'dir.
Elektronik sayaçların ömrü ne kadardır? Kaç yılda bir yenilenmesi gerekmektedir?
Elektronik sayaçların raf ömrü (enerjisiz olma hali) 4 yıl , işletme ömrü 10 yıldır. Bu süreleri belirleyen etmenler sayaçların içinde kullanılan pil , kondansator ve lcd gibi ömürlü malzemelerdir.Sayaçlar 10 yılın sonunda mekanik sayaçlarda olduğu gibi peryodik muayeneye tabi tutulup tekrar bir 10 yıl daha kullanılamaz , kimyasal bozulmadan dolayı değişmesi gerekmektedir.
Akım trafosu sekonder uçlarının topraklanması sayaçların ölçümünde herhangi bir etkisi olmaz, sayacın enerjisiz olma halinde akım trafosunun sekonder ucunda biriken elektrostatik enerjinin sayaç kartına orta ve uzun vadede zarar vermemesi için topraklanması önerilmektedir.
X.../5A tabir ettiğimiz sayaçlarda gerilim trafosu ile akım trafosu ters bağlanırsa akım ile gerilim arasında 180 derece açı oluşacağından sayaç 2. ve 3. bölgede çalışır ve bu durumda akım alarmı verir.Aynı zamanda sayaçlar düzgün bağlanmış olması durumunda sayaçların 2. ve 3. bölgeye geçmesi aşırı endüktif yada aşırı kapasitif olması durumlarında da olabilir bu durumlarda da sayaç akım alarmı verir. Ölçümü bozucu bir etkisi bulunmaz.
Uzaktan okumak mümkündür. Günümüzde kablolu ya da kablosuz alternatifleri vardır. Örnek vermek gerekirse RS-485 / RS-232 dönüştürücü ile 800 metreden 32 adet sayaç bilgisayarınızla; web sitemizden ücretsiz olarak indirebileceğiniz okuma programı sayesinde, okumak mümkündür. Ayrıca kablosuz olarak GPRS , Ethernet , PSTN teknolojileri ile de RS-485 çıkışlı sayaçlar uzaktan okunabilmektedir.
Tek yönlü sayaçlarda 1.8.0 olan endeks hanesi çift yönlü sayaçlarda 1.8.0 ve 2.8.0 hanesi mevcuttur. Ters yönde geçen enerji 2.8.0 hanesinde kayıt altına alınmaktadır.
Çift yönlü sayaçların bağlantısı tek yönlü sayaçların bağlantısı ile aynıdır.
Alınan ve verilen enerjinin ölçülmesi gereken noktalarda çift yönlü sayaçlar kullanılması gerekmektedir. Tek yönlü sayaçlar sadece 1. ve 4. bölgede çalışırken çift yönlü sayaçlar 1. 2. 3. 4. bölgede çalışırlar.
Sayaçlar şebekeye bağlanırken sayacın amperajının uygun kesitte kablo ile bağlanmalı ve sayacın klemensine giren kablolar iyice sıkılmalıdır. Sayacın bağlandığı panonun topraklamasının mutlaka yapılması gerekmektedir.
Kombi sayaç bağlı olan işletmelerde kompanizasyon yapılırken, mutlaka trifaze reaktif güç rölesi kullanılmalıdır. Tedaş; reaktif ve kapasitif oranlarını %20 ile %15 olarak belirlediği için ancak trifaze röle ile kompanizasyon sağlanabilir. Ayrıca işletmenin harmonikleri ölçülmeli eğer gerilim harmoniği %5 akım harmoniği %25 i geçiyorsa mutlaka kompanizasyon panosunda kontaktörlerle kondansatörler arasına reaktör bağlanmalıdır. Kompanizasyon panolarında kompanzasyon kontaktörleri kullanılmalıdır.
Çift Yönlü sayaçlarda, mutlaka bağlantının doğru yapılması; ve akım giriş çıkışlarının ters bağlanmaması gerekmektedir. Aksi halde, sayaç tüketim (1.8.0) ve üretim (2.8.0) aktif enerji değerlerini ters hanelere kayıt alacaktır.